Sezaryen ile doğum karından bir kesi ile uterusa ulaşıp bebeğin vajinal yolla değil de bu kesiden doğurtulmasıdır. Sezaryen ile doğumda son 30 yılda giderek artan oranlarda olmakta. Sezaryen ile doğum oranı % 10 lardan % 35 ler doğru çıkmıştır.
Sezaryen bazen kritik durumlarda, bazen kritik durumlardan korunma amaçlı bezende isteğe bağlı (elektif) yapılmakta.
Plasenta rahimde aşağıya yerleşerek rahim ağzını kapatır. Yaklaşık 200 gebelikte 1 görülür. Yatak istirahatı ve sürekli takip gerekir.Doğum başladığında ağrısız kanama olur. Tam veya parsiyel plasenta previa tanısı konulunca mutlaka sezaryen yapılmalı. Marjinal plasenta previa da ise vajinal doğum olabilir.
Plasentanın rahim duvarına yapıştığı yerden ayrılması. Yaklaşık % 1 olasılıkla görülür. Gebede kanama ve rahimde ağrı hissi olur.Ayrılma sonucunda anneden bebeğe oksijen ve diğer besinler geçemez. Acil sezaryen gerekir.
Uterusun parçalanmasıdır. 5000 gebede 1 görülür. Gebede şiddetli kanama olur ve bebeğe oksijen desteği kesilir. Acil sezaryen sebebidir.
Makad geliş halk arasında ters geliş olarak da bilinir. Makad gelişte vajinal doğum şansı olsa da kordon sarkması riski fazla olduğundan ve doğum sırasında baş takılması (bebeğin vücudu çıktıktan sonra baş rahim ağzından çıkması zor olabilir) sık olduğu için sezaryen planlanmalı.
Acilen sezaryen yapılması gerekir. Kordon başın önünde serviksten dışarı doğru çıkar. Uterus kasıldığında baş servikse basarak kordonun sıkışmasına neden olur. Bebeğe kan gidişi azalır veya durur.
Fetal distresin en önemli nedeni bebeğe oksijen gitmemesi. Doğumda takip sırasında bebeğe giden oksijende problem tespit edilirse acilen sezaryen gerekir.
Çoğunlukla serviks tam açılmadan önce olur. Bebeğin ilerlemesi yavaşlar ve durur.
Daha önce sezaryen olan hastaların %90 ı tekrar sezaryen olur. Sezaryen sonrası vajinal doğumdaki en büyük risk uterus rüptürüdür.
Bebeğin başı büyük olursa annenin pelvisine giremez. Bu durumda vajinal doğum olmaz.
Aktif genital herpes doğum sırasında bebeğe bulaşarak enfekte eder. Bebeği enfeksiyondan korumak için sezaryen yapılır.
Eğer gebelikte diyabet gelişir ve farkına varılmazsa iri bebek doğum kanalından geçemeyeceği için sezaryen yapılmalı.
Gebelik zehirlenmesi olarak da bilinir. Bazen bebeğe giden oksijende azalma olduğu için sezaryen gerekir.
Doğum defekti tespit edilen bebeklerde daha fazla komplikasyon olmamamsı için sezaryen planlanmalı.
İkiz gebelikte bebeklerin pozisyonu (baş- baş geliş) uygunsa vajinal doğurtulabilir. Pozisyonu uygun olmayan ikizler ve daha fazla bebek olunca sezaryen yapılır.
Ameliyat süresi ortalama 45 dakika kadardır. Bebek ameliyatın ilk birkaç dakikası içinde doğurtulur.
Anestezi şeklinize (genel, spinal epidural) karar verilmeli. Genel anestezi çoğunlukla acil durumlarda tercih edilir. Ameliyat öncesi gerekli tahliller ve hazırlıklar (açlık süresi, lavman, damardan sıvı verilmesi) yapılır. Spinal ve epidural anestezi ameliyat başlamadan önce hazırlanır.
Doktorunuz ameliyat başlayınca kesi karnın alt bölgesinde yatay (bikini kesisi) olur. Çok acil durumlarda vertikal (dikey; göbekten pubik kemiğe doğru) kesi yapılabilir. Ciltten sonra sırasıyla kaslar ayrılır, karın zarları ve uterus kesilerek bebek çıkartılır. Uterus kesisi yapılırken alt segment tercih edilmeli. Zorunlu hallerde uterusa vertikal kesi yapılabilir. Bebek çıkartıldıktan sonra kanayan bölgeler kontrol edilerek işlem tersine yapılarak ameliyat bitirilir.
Ameliyat tamamlandıktan hemen sonra anestezi, uterusun kasılması ve adrenalin salınımı nedeniyle bulantı ve titreme olur. Bunun hemen arkasında uyuşukluk başlar. Bebeğiniz sağlıklı ise bu dönemde kucağınıza alıp süt verebilirsin.
Bu risklerin çoğunluğu karın ameliyatlarında olan genel risklerdir.
Kesi yerinde, rahimde ve diğer pelvik organlarda olabilir.
Sezaryenlerde vajinal doğuma göre daha fazla kanama olur. Yüz kadından yaklaşık 6 sına kan verilir.
Barsak, idrar torbası gibi organlarda özelikle birinciden sonraki ameliyatlarda daha sık olur.
Ameliyat yerinde ve ameliyat yerine yapışıklıklar olabilir. Bu durum ileriki gebeliklerde plasenta previa ve plasenta abruptia risklerini arttırır.
Vajinal doğuma göre daha uzun süre hastanede kalınır.
Vajinal doğuma göre daha uzun sürede iyileşir.
Anestezi ile ilgili riskler daha fazla.
Histerektomi, mesane yaralanmaları
Vajinal doğuma göre daha fazla duygulanım bozuklukları olur.
Doğumdan sonraki dönem postpartum dönem olarak bilinir. Doğum sonrası hem anne hem de aile için test zamanı gibidir. Bütün doğumlardan sonra annenin dinlenmeye ve iyileşme dönemine ihtiyacı vardır. Anne ölüm oranı en fazla postpartum dönemde olmakta. Eğer babanın tek başına bakım yapmak ile ilgili sorun yaşaması muhtemelse aile yakınları ve tanıdıklardan yardım alması gerekir.
Sezaryen Sonrası Fiziksel Bakım
Sezaryen Sonrası Acilen Doktorunuzu Aramanız Gereken Durumlar
% +
+
+
